อาการปวดไหล่

ปวดไหล่

ข้อไหล่ประกอบด้วยกระดูกกล้ามเนื้อเอ็นเนื้อและเอ็นข้อต่อ

กระดูกมี 3 ชิ้นคือ

1. กระดูกไหปลาร้า

2. กระดูกสะบัก

3. หัวกระดูกต้นแขน

เอ็นกล้ามเนื้อที่ยึดข้อไหล่และใช้เคลื่อนไหว ข้อไหล่ามีมากหลายมัด ที่สำคัญคือกลุ่มที่ทำให้เกิดการหมุนข้อไหล่ซึ่งมีอยู่ 4 มัด และเอ็นกล้ามเนื้อต้นแขนที่ทำให้งอและเหยียดแขน

เนื่องจากปุ่มกระดูกต่างๆ บริเวณหัวไหล่มีเส้นเอ็นกล้ามเนื้อมาเกาะหลายมัดจึงต้องมีถุงน้ำคั้นระหว่างกระดูกและเอ็นกล้ามเนื้อ ซึ่งถุงน้ำทำหน้าที่คล้ายหมอนรองหรือน้ำมันหล่อลื่น เพื่อป้องกันการเสียดสีสึกกร่อน แต่การปวดไหล่ก็อาจเกิดเนื่องจากมีปัญหาที่ถุงน้ำนี้

สาเหตุของภาวะข้อไหล่ติด (แข็ง)

1. ภาวะเอ็นข้อไหล่อักเสบ (ฉีกขาด)

สาเหตุ มักเกิดในผู้สูงอายุเนื่องจากการใช้ข้อไหล่มานาน ทำให้เอ็นกล้ามเนื้อถุงน้ำมีการเสื่อม ฉีกขาดขึ้นได้หรือเกิดจากการเล่นกีฬาที่ต้องใช้แขนออกกำลังมากหรือจากอุบัติเหตุต่างๆ

อาการ เอ็นอักเสบจากการเสื่อมบางรายมีอาการเจ็บปวดแบบค่อยเป็นค่อยไปกว่าจะรู้ตัวบางท่านก็เกิดข้อไห่ยึดติดแล้ว ส่วนท่านที่มีถุงน้ำอักเสบมักจะมีอาการบวมแดงร่วมด้วย ส่วนเอ็นฉีกขาดจากเลือดออกภายในข้อ บางรายอาจมีแคลเซียมเกิดขึ้นบริเวณที่มีการฉีกขาดซึ่งจะเห็นได้จากการเอกซเรย์

2. ภาวะเยื่อหุ้มข้อไหล่อักเสบ

สาเหตุ มักเกิดในผู้สูงอายุจากการเสื่อมเนื่องจากการใช้งานมากนาน ทำให้เยื่อหุ้มข้อไหล่ถูกเสียดสี มีการฉีกขาดที่ละเล็กละน้อยหรือมีการฉีกขาดอย่างรุนแรง

อาการ มีอาการเจ็บปวดรอบๆ ข้อไหล่เป็นบริเวณกว้าง ทั้งด้านหน้า ด้านบน ด้านหลัง เมื่อเคลื่อนไหวข้อไหล่จะเจ็บปวดเพิ่มมากขึ้นและเมื่อทดสอบการเคลื่อนไหวด้วยวิธีดัดดึงวิธีเฉพาะจะเจ็บทุกตำแหน่งที่ข้อไหล่เคลื่อนที่ซึ่งแตกต่างจากภาวะเอ็นข้อไหล่อักเสบโดยจะจุดกดเจ็บเฉพาะที่ อาการเจ็บปวดที่เกิดขึ้นอาจเป็นในลักษณะเฉียบพลันหรือค่อยเป็นค่อยไปซึ่งเป็นเหตุใหญ่ในการทำให้เกิดภาวะข้อไหล่ยึดติดแข็งอย่างรุนแรงต่อไป

3. ภาวะกลุ่มอาการปวดเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ

สาเหตุ เกิดได้ตั้งแต่ในวัยหนุ่มสาวจนถึงผู้สูงอายุโดยมีผังผืดเกิดในกล้ามเนื้อเช่น กล้ามเนื้อบ่า กล้ามเนื้อบริเวณสะบัก กล้ามเนื้อบริเวณหน้าอก กล้ามเนื้อบริเวณหน้าอก กล้ามเนื้อบริเวณใต้รักแร้ กล้ามเนื้อบริเวณไหล่ทำให้เกิดจากการปวดร้าว มาที่บริเวณหัวไหล่และต้นแขน

อาการ มีอาการเจ็บปวดลึกๆ อยู่ในกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวข้อไหล บางรายเจ็บปวดรุนแรงทำให้กล้ามเนื้อดูเสมือนอ่อนกำลังไม่สามารถยกแขนเหนือศีรษะได้ และมีอาการเจ็บปวดร้าวไปยังส่วนต้นแขนปลายแขน ปลายมือ หรือมีอาการปวดชาร่วมด้วย อาการดังกล่าว ถ้าได้รับการรักษาที่ไม่ถูกวิธีจะทำให้กล้ามเนื้อนั้นๆ เกิดการหดรั้ง เป็นผลทำให้การเคลื่อนไหวข้อไหล่ลดน้อยลง ดูเสมือนว่าเป็นภาวะข้อไหล่ติดแข็ง

การออกกำลังกายในผู้ป่วยข้อไหล่ติด

1. ท่าชักรอก

ใช้เชือกยาว 6 ฟุต คล้องผ่านลูกรอกเหนือศีรษะปลายทั้งสองผูกกับห่วงยางหรือที่จับใช้แขนข้างดีดึงเชือกลงช้าๆ เพื่อช่วยยกแขนข้างที่ไหล่ติดให้สูงจนรู้สึกตึงที่ข้อไหล่เท่าที่จะทำได้แล้วหย่อนเชือกลง ทำประมาณ 30 เที่ยว วันละ 3 ครั้ง

2. ท่านิ้วไต่ฝาผนัง

2.1 ยืนหันหน้าเข้าข้างฝา ห่างประมาณ 1 ฟุต ยกแขนข้างที่ไต่ฝาผนังขึ้นไปเรื่อยๆ จนรู้สึกว่าเจ็บพอทน ทำเครื่องหมายไว้ ทำซ้ำอย่างน้อย 5 เที่ยว วันละ 3 ครั้ง วันต่อๆมาสังเกตเครื่องหมายว่าท่านยกแขนได้สูงเพิ่มขึ้นหรือไม่

2.2 เมื่อมีอาการเจ็บปวดข้อไหล่ลดลงให้ยืนหันข้างที่ไหล่ปวดเข้าข้างฝาห่างประมาณ 1 ฟุตครึ่ง กางแขนเอานิ้วมือแตะฝาและไต่ขึ้นไปเรื่อยๆ เช่นเดียวกับข้อ 2.1 ทำจนกระทั่งยกแขนได้สูงสุดเหมือนปกติ

3. ท่าแกว่งก้อนน้ำหนัก

ถือก้อน้ำหนักประมาณครึ่งกิโลกรัมก้มตัวลงเล็กน้อยปล่อยแขนตามสบาย เหวี่ยงแขนไปข้างหน้า ข้างหลังและหมุนเป็นวงกลมให้ได้วงกว้างมากที่สุดช้าๆ ทำ 20 เที่ยว วันละ 2-3 ครั้ง

4. ทำโน้มตัวกับฝาผนัง

ยืนหันหน้าเข้าฝาผนัง ปลายเท้าห่างจากฝาผนังประมาณ 1 ฟุต ยกแขนข้างที่มีปัญหาให้สูงมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ วางมือยันฝาผนังในท่ากางแขน งอข้อศอก แล้วยกแขนข้างดีมาเสมอกัน จากนั้นพยายามโน้มตัวให้หน้าอกมาชิดกับฝาผนังหรือโถมน้ำหนักตัวช่วย ทำ 20 เทียว วันละ 2-3 ครั้ง ทุกวันที่กระทำต้องพยายามยกแขนให้สูงกว่าวันก่อนๆ แสดงว่าข้อไหล่ยึดติดน้อยลง

5. ท่าจับโต๊ะย่อเข่า

ยืนหันหลังติดกับโต๊ะสองมือจับขอบโต๊ะไว้ให้มั่น พยายามย่อเข่าทั้งสองลงอย่างช้าๆ เพื่อให้เกิดการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ในท่าแขนไขว้หลังทำ 20 เที่ยว วันละ 2-3 ครั้ง ทุกวันที่กระทำต้องพยายามย่อเข่าให้มากขึ้น

งานกายภาพบำบัด กลุ่มงานเวชศาสตร์ฟื้นฟู โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่

บริการแพทย์และพยาบาลประจำโรงงาน  www.factorynurse.com